Czechy

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia.
Česká republika
Republika Czeska
Flaga Czech
Herb Czech
Flaga Czech Herb Czech
Dewiza: Pravda vítězí
(Prawda zwycięża)
Hymn:
Kde domov můj?

(Gdzie jest dom mój?)
Położenie Czech
Konstytucja Konstytucja Czech
Język urzędowy czeski
Stolica Praga
Ustrój polityczny demokratyczny
Typ państwa republika parlamentarna
Głowa państwa prezydent Miloš Zeman
Szef rządu premier Andrej Babiš
Przewodniczący Izby Poselskiej Radek Vondráček
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
114. na świecie
78 866 km²
2%
Liczba ludności (2019)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne
78. na świecie
10 649 800[1]
134 osób/km²
Czesi: 93,7%[2]
Morawianie: 4,9%[2]
Słowacy: 1,4%[2]
PKB (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

213 mld[3] USD
20 152[3] USD
PKB (PSN) (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

376 mld[3] dolarów międzynar.
35 512[3] dolarów międzynar.
Jednostka monetarna korona czeska (CZK)
Wolne wybory 1992
Religia dominująca katolicyzm (11,37% praktykujących)
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 CZ
Domena internetowa .cz
Kod samochodowy CZ
Kod samolotowy OK
Kod telefoniczny +420
Mapa Czech

Czechy, Republika Czeska (cz. Česko, Česká republika [ˈɛskaː ˈrɛpublɪka] ( odsłuchaj)) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północy graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska[4]. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,6 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych[5]. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.

Według Banku Światowego Czechy należą do 31 najbogatszych krajów świata pod względem dochodów per capita[6][7]. Procent mieszkańców Czech żyjących poniżej progu ubóstwa jest znikomy[8][9][10][11][12]. Czechy wykazują stosunkowo niewielki stopień nierówności w dochodach pomiędzy najbogatszymi i najbiedniejszymi obywatelami oraz stosunkowo zrównoważoną redystrybucję majątku. Bezrobocie jest od dłuższego czasu na niskim poziomie, znacznie poniżej średniej krajów rozwiniętych[13]. Na podstawie danych Institute for Economics and Peace zawartych w Global Peace Index Czechy są 10. najbezpieczniejszym krajem świata pod względem zagrożenia wojną i występowania przestępczości fizycznej[14]. W indeksie śladu ekologicznego Czechy są w porównaniu do pozostałych krajów rozwiniętych znacznie mniejszym dłużnikiem ekologicznym[15][16][17].

Według Indeksu Transparency International z 2015 r. Czechy zajmują 10. miejsce wśród najbardziej skorumpowanych krajów w UE[18].

  1. Český statistický úřad: Populacja (cz.). [dostęp 2019-03-26].
  2. a b c Český statistický úřad: Předběžné výsledky Sčítání lidu, domů a bytů 2011 (cz.). [dostęp 2012-07-03].
  3. a b c d International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, October 2018 (ang.). [dostęp 2018-04-19].
  4. Oprócz tego Czechy obejmują również trzy niewielkie skrawki Dolnej Austrii (Vitorazsko, Valticko i tzw. trójkąt dyjski), które zostały włączone do Czechosłowacji w 1920.
  5. Jan Filip: Ústavní právo České republiky 1. Brno: Masarykova univerzita a Doplněk, 2003, s. 145, ​ISBN 80-210-3254-5​.
  6. http://data.worldbank.org/country/czech-republic.
  7. World Bank Country and Lending Groups – World Bank Data Help Desk
  8. http://www.indexmundi.com/g/r.aspx?v=69hlu.
  9. http://www.inequalitywatch.eu/spip.php?article99.
  10. Czech Republic has lowest poverty rate in EU, study suggests | Radio Prague International, www.radio.cz [dostęp 2020-07-08] (ang.).
  11. OECD iLibrary: Statistics / OECD Factbook / 2011 /
  12. Czech poverty rate lowest in Europe
  13. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=teilm020&tableSelection=1&plugin=1 „Harmonised unemployment rate by sex – Source: Eurostat”.
  14. Global Peace Index - Vision of Humanity, „{{{czasopismo}}}”, Institute for Economics and Peace, 2016.czasopismo
  15. http://www.footprintnetwork.org/en/index.php/GFN/page/trends/czechrepublic/.
  16. http://www.footprintnetwork.org/images/uploads/Ecological_Footprint_Atlas_2010.pdf
  17. http://www.footprintnetwork.org/images/trends/2012/pdf/2012_czechrepublic.pdf, „If everyone in the world consumed like Czech Republic, then the Ecological Footprint would be 2.97 Planets... „Net Exports of Ecological Footprint (gha per person)” = Ecological footprint minus Biodiversity = (Total debtors = 5,27-2,68 = -2.97).
  18. Transparency International - The Global Anti-Corruption Coalition

From Wikipedia, the free encyclopedia · View on Wikipedia

Powered by Karmy dla zwierząt